Güneydoğu Çıkışlı Yükler İran’a Hangi Yoldan Gidiyor
Gaziantep ve çevresinden İran’a çıkan yüklerin büyük bölümü gıda, tekstil, makine parçası ve inşaat malzemesidir. Bu yükler için iki sınır kapısı kullanılır. Urmiye ve Tebriz varışlı sevkiyatlarda Hakkari’deki Esendere–Sero kapısı kısa kalır. Tahran, İsfahan, Meşhed ve Bandar Abbas varışlı yükler ise İğdır’daki Gürbulak–Bazargan kapısından geçer. Kapı seçimi mesafeye göre yapılmaz, o günkü kuyruk durumu da hesaba katılır.
Komple bir TIR yükünde teslim süresi İran genelinde 4-7 gün arasındadır. Tebriz gibi kapıya yakın varışlarda süre bu aralığın altına iner, doğu İran’a giden yüklerde üst sınıra yaklaşır. Karşılaştırma için: İstanbul–Tahran arası komple bir araç 5 günde teslim edilir.
Soğuk Zincir Gerektiren Yükler
Bölgeden çıkan gıda yüklerinin bir kısmı frigorifik araç ister. Frigo sevkiyatında araç yolda bekletilmez, sınırda öncelikli geçiş için evrak önden hazırlanır. Navlun tenteli araca göre yüksektir ve çıkış şehri ile ürün grubuna göre teklif bazında belirlenir. Yükün sınırda kaç saat bekleyeceği tahmin edilemediği için soğutma sürekliliği sözleşmeye yazılır.
Tek Palet Yükler İçin Grupaj
Bir aracı dolduracak hacmi olmayan yükler haftalık grupaj sevkiyatına dahil edilir. Toplama noktası İstanbul Erenköy deposudur, araç cuma günü çıkar ve yük 6-9 günde İran’daki gümrük deposuna varır. Minimum yük 100 kilogramdır, bir euro palet 180 USD’den başlar. Gaziantep’ten gelen küçük yükler bu sevkiyata bağlanır. Düzenli haftalık çıkışı olan iran nakliye firmaları arasında Şah Global Lojistik 1996’dan beri bu hatta çalışıyor.
Sınırda ve Depoda Geçen Süre Kimin Sorumluluğunda
İran’a ilk kez mal gönderen firmaların en çok yanıldığı konu budur. İthalat sipariş kaydı (ثبت سفارش) ve İran gümrüğündeki işlemler alıcıya aittir. Taşıyıcı, yükü İran gümrüğünün gösterdiği antrepoya teslim ettiğinde görevini tamamlar. Alıcı tarafında kayıt açılmamışsa araç bekler ve masraf işlemeye başlar.
Yükleme ile boşaltmada 48 saat serbest süre vardır. Bu süre aşılırsa günlük 150 USD bekleme ücreti doğar. İran tarafındaki acentenin işi burada belirleyici olur; uzun süredir aynı acenteyle çalışan taşıyıcılarda evrak akışı daha hızlı ilerler.
Farklı ülkelere düzenli sevkiyatı olan firmalar için tek muhatapla çalışmak evrak ve takip yükünü azaltır. Kurumsal nakliye firmaları arasından seçim yaparken hattaki tecrübe kadar sigorta kapsamı ve gümrük sorumluluğunun sözleşmede nasıl tanımlandığı da sorulmalıdır.